Pazartesi Sendromunun Nedeni Bulundu

Sandığımız Gibi Yorgunluk Değil
Pazartesi sabahları Türkiye’de tuhaf bir ortaklık var.
Saat kaçta yatarsan yat, alarm çaldığında aynı his:

“Hiç dinlenmemiş gibiyim.”

İnsanlar bunu genelde şöyle açıklar:

“Hafta sonu yetmedi”
“Çok yoruldum”
“Pazartesi zaten zor”

Ama dikkat edilirse garip bir şey var.
Dinlenenler de bitkin. Tatil yapanlar da.

Demek ki mesele sadece yorgunluk değil.Hafta Sonu Bittiğinde Gelen O Tanıdık Hâl. Birçok kişi şunu yaşıyor:

Cumartesi biraz toparlanır gibi olurPazar akşamı iç sıkıntısı başlar.Pazartesi sabahı ise bedende ağırlık, zihinde bulanıklık!
Oysa hafta sonu fiziksel olarak bir şey yapılmamıştır.
Ama yine de beden sanki maraton koşmuş gibidir.
Çünkü beden dinlenmiştir,ama zihin hiç durmamıştır.

“Uyudum Ama Hiç Uyumuş Gibi Değilim”
Bazıları pazartesi sendromunu şöyle anlatır:
Gece 7–8 saat uyur
Alarmdan önce bile uyanır
Ama yataktan kalkarken hâlâ yorgundur
Sebep çoğu zaman uykunun süresi değil, uykunun kalitesidir.

Beyin gece boyunca:

“Bir şey kaçırıyor muyum?”
“Yarın ne olacak?”
“Hazırlıklı olmalıyım”
diye çalışmaya devam eder.Uyku vardır, dinlenme yoktur.

Tatile Çıkıp Daha Yorgun Dönenler

Bazıları pazartesi sendromunun çözümünü tatilde arar.
Ama dönüşte şaşırırlar:

“Dinlenmeye gittim ama daha gergin döndüm.”

Çünkü tatilde bile zihin şunu yapar:

Sürekli kontrol eder.Gevşemeye izin vermez.
“Rahatlama”yı risk gibi algılar.
Bedeni plajdadır,
sinir sistemi nöbette.

Adını Koyalım: Hyper-Vigilance

Bu hâlin psikolojide bir adı var: Hyper-vigilance.
Yani beynin, ortada gerçek bir tehlike olmasa bile sürekli tetikte olması.
Bu durumda:
Sinir sistemi “savaş/kaç” modundan çıkamaz
Kortizol yüksek kalır
Kaslar gevşeyemez
Zihin kapanamaz

Ve pazartesi sabahı geldiğinde beden şunu söyler:
“Ben zaten hiç durmadım ki.”

Türkiye’de Pazartesi Neden Daha Zor?
Çünkü uzun süredir birçok insan:
Sürekli belirsizlik içinde
“Hazırlıklı olmazsam sorun çıkar” duygusuyla yaşıyor
Gevşemeyi bir lüks gibi görüyor
Zamanla bu hâl normalleşiyor.
İnsanlar artık “gerginim” demiyor, “yorgunum” diyor.
Ama bu yorgunluk:
Fiziksel değil
Vitaminle tek başına açıklanamaz
Dinlenmeyle hemen geçmez
Bu, sinir sisteminin yorgunluğu.
Bu Bir Tembellik Meselesi Değil
Pazartesi sendromu yaşayanlar genelde:
Sorumluluk sahibi
Düşünceli
Her şeyi kontrol etmeye alışmış kişiler
Yani sorun isteksizlik değil,
hiç kapanmayan alarm sistemi.
Belki de Gerçek Soru Şu
“Ben pazartesi neden zorlanıyorum?”
“Yoksa haftalardır, aylardır hiç gerçekten gevşeyemiyor muyum?”
Pazartesi sendromunun nedeni belki de bulundu.
Ve bu farkındalık, birçok insan için ilk rahatlama anı olabilir.